12 điều luật chơi cờ vua chuẩn trong thi đấu

48

Đã gọi là luật chơi cờ vua thì sẽ được áp dụng cho mọi cuộc đấu trên bàn cờ. Nhưng trong thực tế các nước đi luôn biến đổi khôn lường. Do đó các điều luật sẽ không thể bao quát toàn bộ các tình huống có thể xảy ra. Vì vậy, 14 điều luật dưới đây chỉ là những điều luật cơ bản, sau đó mỗi liên đoàn thành viên được áp dụng những điều chi tiết hơn trước khi bước vào thi đấu. Vừa tránh được việc luật quá chi tiết sẽ có thể tước quyền xét đoàn của trong tài cũng như hạn chế sự sáng tạo của trọng tài khi tìm ra một phương án hợp tình, hợp lý công bằng và sát với thực tế.

5 điều trong luật chơi cờ vua

Trong luật chơi cờ vua sẽ bao gồm có 5 điều quy định về những bước đầu tiên khi bắt đầu chơi cờ vua. Mỗi điều luật thể hiện một khía cạnh khác nhau, từng chi tiết của bàn cờ vua đều được đem ra mổ xẻ.

Điều 1: Bản chất và mục đích của một ván cờ

1 ván cờ được tiến hành bởi giữa hai đấu thủ luận phiên nhau di chuyển các quân cờ trên bàn cờ. Đấu thủ cầm quân trắng là người đi trước, tiếp tục luân phiên nhau.

Mục tiêu của cả hai đấu thủ là tấn công quân Vua để nắm được thế trận theo đúng luật quy định. Hoặc ép sân đối thủ vào thế khó, không còn nước đi, buộc để vua “chiếu hết” thua ván cờ.  Trong trường hợp xuất hiện các thế cờ mà không đấu thủ nào có thể chiếu được thì kết thúc ván cờ với tỷ số hòa.

luat-choi-co-vua
Bản chất của ván cờ vua

Điều 2: Vị trí các quân cờ trên bàn cờ

Bàn cờ gồm có 64 ô vuông với 2 màu đen – trắng được xếp xen kẽ nhau. Mỗi bên sẽ gồm có 16 quân cờ biểu tượng cho Vua – Hậu – Tượng – Mã – Xe – Tốt. Các vị trí được biểu thị giống như hình dưới đây:

Điều 3: Luật di chuyển của các quân cờ

Quân Tượng: di chuyển theo đường chéo tại vị trí nó đứng tới bất cứ ô nào

Quân Xe: Đi theo chiều dọc hoặc ngang tới bất cứ ô nào tại vị trí nó đứng

Quân Mã: Đi tới 1 ô gần nhất nhưng không nằm cùng hàng ngang, cột dọc, đường chéo với ô nó đang đứng (đi được theo hình chữ L). Có thể nhảy qua ô có quân đứng.

Quân Tốt: di chuyển về phía trước không ngang, không dọc, không chéo.

Quân Hậu: Có thể di chuyển tới bất cứ ô cờ nào trên cùng cột dọc, hàng ngang hoặc đường chéo mà nó nó đứng.

Quân Vua: di chuyển tới bất kỳ một ô liên bên nào nếu nó không bị cản bởi các quân khác.

luat-choi-co-vua
Luật di chuyển của quân cờ

Điều 4: Thực hiện nước đi

Theo luật cờ vua các nước đi chỉ được thực hiện bằng một tay. Nếu đấu thủ có lượt đi có thể được phép sửa một hay nhiều quân về đúng vị trí của nó nhưng phải thông báo trước ý định đó cho đối phương

Đấu thủ sẽ mất quyền khiếu nại khi phạm luật với đối phương và cố tình chạm tay vào quân cờ.

Điều 5: Hoàn thành ván cờ

Đấu thủ chiếu hết Vua đối phương với các nước đi hợp lệ thì giành được phần thắng. Ván cờ sẽ kết thúc. Hoặc một bên đấu thủ khi đối phương xin thua. Ván cờ ngay lúc đó cũng kết thúc.

Ván cờ cũng sẽ được kết thúc khi cả hai bên không có khả năng chiếu Vua bằng các nước đi hợp lệ. Hoặc hai ván cờ hòa nhau theo sự thỏa thuận của hai bên thì ván cờ đó cũng kết thúc.

Luật thi đấu trong cờ vua

Điều 6: Đồng hồ cờ

Là thước đo của ván cờ, trong một khoảng thời gian nhất định, cả 2 đấu thủ phải thực hiện số lượng nước đi tối thiểu. Ngoài thời gian kiểm tra chung vẫn có thể bổ sung một lượng thời gian nhất định cho mỗi nước đi nhưng đều phải xác định trước.

Thời gian còn lại của một đấu thủ cho mỗi nước cờ sẽ được cộng thêm vào nước tiếp theo. Rụng cờ là chỉ thị hết thời gian cho phép đối với một đấu thủ.

luat-choi-co-vua
Đồng hồ cờ trong ván cờ vua

Điều 7: Các thế cờ không hợp lệ

Khi phát hiện các quân cờ đặt sai từ đầu trong khi đang thi đấu. Thì ván cờ bị hủy bỏ và chơi ván mới.

Một đấu thủ xê dịch vị trí của một hay nhiều quân cờ thì phải sử đúng bằng thời gian quy định. Nếu không đối phương có quyền dừng đồng hồ và nhờ tới sự can thiệp của trọng tài.

Đối với hai nước cờ đi không hợp lệ đầu tiên của đấu thủ. Trọng tài sẽ cho thêm đấu thủ khoảng 2 phút đối với mỗi trường hợp. Nếu nước đi thứ 3 tiếp tục không hợp lệ thì trọng tài sẽ tuyên bố đấu thủ đó thua ván cờ đó ngay lập tức.

Điều 8: Ghi chép các nước cờ

Ván đấu diễn ra, các đấu thủ phải tự mình ghi chép lại các nước đi của mình và của đối phương một cách chính xác theo đúng ký hiệu đại số được thể hiện rõ trong biên bản dùng trong thi đấu.

Điều 9: Ván cờ hòa

Luật chơi cờ vua quy định ván cờ được coi là hòa nếu như thuộc vào một trong các trường hợp dưới đây:

  • Đấu thủ đề nghị hòa trước khi rụng cờ
  • Hòa theo đề nghị của đấu thủ lượt đi nếu xuất hiện một thế cờ được lặp lại 3 lần
  • Khi cờ đạt tới mức không thể chiếu hết bằng hàng loạt nước đi hợp lệ
  • Nếu cả hai lá cờ từ hai phía cùng rụng mà không các định được bên nào rụng trước thì cũng được tính là hòa.
luat-choi-co-vua
Ván cờ hòa được hiểu như thế nào?

Điều 10: Đấu nhanh ở phần cuối ván

Có nghĩa là ở giai đoạn cuối cùng các nước đi phải dâng cao thực hiện trong một khoảng thời gian có hạn. Nếu như trong 2 phút của đồng hồ của đấu thủ, đấu thủ đó có thể đề nghị hòa trước khi rụng cờ. Và mời trọng tài tới để đưa ra một kết quả cuối cùng

Điều 11: Tính điểm

  • Đấu thủ thắng ván cờ hoặc thắng do đối thủ bị kỷ luật: 1 điểm
  • Đấu thủ thắng ván cờ hoặc thắng do đối thủ bị kỷ luật: 0 điểm
  • Đấu thủ hòa cờ: ½ điểm

Ngoài ra, cũng có một số cách tính điểm khác nhưng sẽ được thông bảo trước khi trận đấu được bắt đầu.

Điều 12: Tư cách đấu thủ

  • Không được có hành vi chơi xấu, làm mấy tập trung cho đối phương làm ảnh hưởng tới ván cờ.
  • Nghiêm cấm sử dụng các tài liệu viết tay, các nguồn thông tin hoặc các phân tích trên bàn cờ khác.
  • Đấu thủ không tuân thủ theo các điều luật cờ vua cũng bị xử thua trong ván cờ
  • Vi phạm một trong các điều trên cũng được tính là thua.
luat-choi-co-vua
Tư cách của đấu thủ

12 điều luật chơi cờ vua cơ bản có tính bao quát còn phụ thuộc vào các nước đi có trong bàn cờ thực tế. Chính vì vậy trước khi trận đấu được bắt đầu cần phải chú ý đến luật để tránh vi phạm và thua ván cờ sau vài nước đi.

Đánh giá